Üretimlere dön
KLM / Knowledge Layers Model

KLMKnowledge Layers Model

Bir yanıtın nereden geldiğini okuyabilmek.

KLM, dil modeli çıktısını kaynakları, iddiaları, uygulanan prosedürleri ve değerlendirme kayıtlarıyla birlikte ele alan açık kaynak bir referans model ve doğrulama araçlarıdır.

Çalışmanın durumuAday referans standartKaynak kontrolü
GitHub
01

Neden KLM?

Bir yanıtın akıcılığı, kaynağını ve nasıl oluştuğunu göstermez. KLM; bilgi birimlerini, iddiaları, kanıtları, prosedürleri ve değerlendirmeleri ayırıp aralarındaki ilişkileri kaydeder. Çıktı yalnız metin değil, metin ile oluşum kaydıdır.

Bilinmeyen sıfır değildir.
Üretilemeyen bir sinyal, nedeni belirtilen null olarak kaydedilir; sıfırla doldurulmaz.
İddia ile kanıt ayrı nesnelerdir.
Hangi kaynağın hangi iddiayı desteklediği, açık ilişki kenarlarıyla belirtilir.
Kayıt uygunluğu yanıt doğruluğu değildir.
Sürecin kurallara uygun kaydedilmesi, yanıtın doğru olduğunu tek başına göstermez.
02

Nasıl çalışır?

Köken

L0Parametrik

L1Dışarıdan eklenen

İşlev

L2Bildirimsel

L3Prosedürel

Değerlendirme

L4Metabilişsel

L5Yönetişim

Bunlar sırayla tamamlanan altı işlem değildir; bir kaydı okumak için kullanılan üç boyuttur. Aynı bilgi birden fazla eksende tanımlanabilir.

Bir kaydın ilişkileri
  1. Kaynak
  2. Kanıt
  3. İddia

Kavramsal gösterim. Prosedür ve değerlendirme de kayıtla ilişkilidir; şema bir deney sonucu veya canlı ölçüm değildir.

Uygunluk basamakları

Katmanlardan ayrı olarak, kayıt sözleşmesinin hangi koşullarının karşılandığını gösterir.

  1. KLM-0BildirilmişDeclared
  2. KLM-1İzlenebilirTraceable
  3. KLM-2Kanıta bağlanmışGrounded
  4. KLM-3Değerlendirme iziReflective
  5. KLM-4İlişkilendirilebilirAttributable
  6. KLM-5DoğrulanabilirVerifiable

Bir basamak, projenin tamamlanma yüzdesi veya modelin doğruluk puanı değildir.

Nerede kullanılır?

  • Bir politika belgesi değiştiğinde iddianın hangi sürüme dayandığını izlemek.
  • Kanıt bağlantısı olmadan destekli gösterilen bir iddiayı kayıtta saptamak.
  • Eksik ölçümü nedenli null olarak taşımak ve farklı okuyuculara uygun kayıt görünümleri sunmak.
03

İlk doğrulama

Kurulum

python -m pip install klm-conformance==0.3.0

Örnekler için depoyu klonla

git clone https://github.com/omasim/KLM.git
cd KLM

Örnek kaydı doğrula

klm-validate schema/examples/attestation-worked-example.json

0.2 kayıt sözleşmesi örneği

klm-validate schema/examples/attestation-worked-example-0.2.json

Komutlar kendi Python ortamında çalıştırılır; bu sayfa bir doğrulama servisine veri göndermez. Geçersiz örnekleri de sına. Uygunluk, kayıt sözleşmesini sınar; yanıt doğruluğunu garanti etmez.

Hızlı başlangıç
04

Okuma yolu

Öğrenme sırasına göre

05

Belge ve bağlantı rehberi

06

Durum ve sınırlar

Kontrol edilen yayımlanmış paket 0.3.0, teknik belirtim v0.3 çalışma taslağı ve kayıt sözleşmesi klm-attestation/0.2’dir. Bunlar ayrı sürümlerdir. KLM henüz onaylanmış bir standart değildir.

Kanıt paketindeki 13 kayıt aynı ekipten gelir; bağımsız doğrulama kanıtı değildir. Eski 0.1 kayıtlarının uygunluk sonucu, yeni 0.2 gereksinimlerini karşıladıkları anlamına gelmez. Kayıtların derecelendirilmesi yeniden yapılabilir; özel uygulama sınama altyapısının tamamı dışarıdan yeniden üretilebilir değildir.

Uygunluk seviyeleri model zekâ puanı, yanıt doğruluğu veya hukuki uyumluluk belgesi değildir.

Bir sonraki önemli sınama, farklı mekanizmalar kullanan bağımsız bir uygulama raporudur.

İncelenen kaynak sürümü459aa899c42d

Mevcut proje metni ve tarihli kaynakları

Yönetim panelinde düzenlenen proje kaydı. İçindeki tarihe sabitlenmiş bağlantılar, o metnin dayandığı sürümü gösterir; yukarıdaki kaynak rehberi güncel depo yollarını kullanır.

Bir dil modeli yanıt verdiğinde, sonuç metninin yanında başka sorular da ortaya çıkar: Bilgi nereden geldi? Hangi kaynak hangi iddiayı destekliyor? Uygulanan kurallar ve yapılan değerlendirmeler kayıtta görülebiliyor mu?

KLM — Knowledge Layers Model, bu sorular için açık kaynak bir kayıt sözleşmesi ve doğrulama araçları sunuyor. Çıktıyı; bilgi birimleri, iddialar, kanıtlar, işlem izleri ve değerlendirmeler arasındaki bağlantılarla birlikte ele alıyor.

Üç soru, altı katman

KLM'nin katmanları birbirini izleyen altı işlem basamağı değildir. Aynı bilgi, birden fazla eksende tanımlanabilir.

  • Köken — Bilgi nereden girdi? Parametrik bilgi (L0) ve dışarıdan eklenen bilgi (L1).
  • İşlev — Ne yaptı? Bildirimsel bilgi (L2) ve davranışsal prosedür (L3).
  • Değerlendirme — Üretim nasıl değerlendirildi? Metabilişsel değerlendirme (L4) ve yönetişim (L5).

Örneğin bir politika belgesi dışarıdan eklenen bir kaynak olabilir. Belgede yer alan ifade, yanıttaki belirli bir iddiaya kanıt olarak bağlanır. Bir kontrol prosedürünün yüklenmesi, tetiklenmesi ve gerçekten uygulanması ise ayrı durumlar olarak kaydedilir.

Kayıt, yalnızca kaynak listesi değildir

Bir bağlantı listesi, hangi kaynağın hangi iddiayı desteklediğini tek başına anlatmaz. KLM; bilgi, kanıt, iddia ve prosedürleri kimlikleriyle kaydeder, aralarındaki ilişkileri açıkça belirtir. Çıktıdaki metin aralıkları da bu nesnelere bağlanabilir.

Kayıt içindeki sinyaller dört bilgi durumu taşır: measured, heuristic, synthesized veya unavailable. Ölçüm, yaklaşık hesaplama ve model yorumu aynı kanıt gücüne sahipmiş gibi sunulmaz. Üretilemeyen bir sinyal, nedeni belirtilen null olarak ifade edilir.

Açık kaynak araçlar

Depoda kayıt ve epistemik vektör şemaları, Python doğrulayıcıları, imzalama araçları, zincirli kayıt günlüğü ve farklı okuyucular için açıklama görünümleri bulunuyor. Doğrulama yolu Python standart kütüphanesiyle çalışacak şekilde tasarlanmış. Başlangıç örnekleri, geçerli kayıtların yanında reddedilmesi gereken kayıtları da içeriyor.

Uygunluk basamakları KLM-0'dan KLM-5'e uzanır: kayıt bildirimi, izlenebilirlik, kanıt bağlantıları, değerlendirme izleri, ilişkilendirilebilirlik ve bağımsız doğrulanabilirlik. Bu seviyeler modelin zekâ puanı veya yanıtın doğru olduğunun belgesi değildir. Kaynakla çelişen ya da desteklenmeyen bir iddia, durumunun açıkça kaydedildiği bir kayıtta bulunabilir.

Proje Apache-2.0 lisansıyla yayımlanıyor.

Durum ve sınırlar

İncelenen sürümde teknik belirtim v0.3 çalışma taslağı, attestation kayıt şeması ise klm-attestation/0.2 olarak tanımlanıyor. Eski 0.1 kayıtları kendi kuralları altında değerlendirilmeye devam ediyor. Belirtim sürümü, kayıt şeması ve araç paketi sürümü birbirinden ayrılmalı.

KLM henüz onaylanmış bir standart olarak sunulmuyor. Kaynaklar, farklı mekanizmalar kullanan bağımsız uygulamaları önemli bir sonraki sınama olarak tanımlıyor. Kriptografik bütünlük, kaynak güveni ve bir yanıtın doğruluğu da ayrı değerlendirmeler gerektiriyor.

Devamını oku

Kaynaklar ve sürüm

Bu metin 9 Ekim 2026 tarihinde incelenen açık kaynak depo sürümüne dayanıyor. Aşağıdaki bağlantılar aynı commit’e sabitlenmiştir; projenin güncel durumu değişebilir.

07

Atlas ve nage

nage

KLM’nin referans uygulama bağlamını ve ilişkili çalışmayı incele.

Referans yığın aynı ekip tarafından geliştirilir; bağımsız uygulama kanıtı olarak sunulmaz.